Nạn hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại từ lâu đã là “ung nhọt” gây nhức nhối cho nền kinh tế, làm suy yếu sức cạnh tranh của các doanh nghiệp chân chính và xâm phạm trực tiếp đến quyền lợi, sức khỏe của người tiêu dùng. Trước thực trạng các đối tượng vi phạm ngày càng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, đặc biệt là lợi dụng sự bùng nổ của thương mại điện tử để tẩu tán hàng giả, các cơ quan chức năng đã phát đi một thông điệp đanh thép: Kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm minh trên tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Cuộc chiến này không chỉ dừng lại ở những đợt ra quân cao điểm mà đang được luật hóa mạnh mẽ, đồng bộ từ thế trận đời thực cho đến không gian mạng.
Bức tranh toàn cảnh và những con số “biết nói” từ địa bàn trọng điểm
Đồng Nai từ lâu đã được xác định là một trong những trung tâm kinh tế, công nghiệp và giao thương lớn nhất cả nước. Với vị trí chiến lược cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ, quy mô dân số lớn cùng hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển cực kỳ sôi động, địa bàn này trở thành “mảnh đất màu mỡ” nhưng cũng đồng thời là “điểm nóng” đối diện với nhiều nguy cơ về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT).
Theo thông tin mới nhất từ Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) thành phố Đồng Nai, chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng trên địa bàn đã tiến hành thanh tra, kiểm tra hơn 3,3 ngàn vụ việc; qua đó phát hiện trên 2,7 ngàn vụ vi phạm và đã xử lý hơn 2,5 ngàn vụ. Tính chất nghiêm trọng của các vụ việc được thể hiện rõ qua việc cơ quan chức năng đã khởi tố tội phạm hình sự 76 vụ với 162 bị can. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính nộp ngân sách nhà nước lên tới hơn 110 tỷ đồng, riêng số tiền truy thu và xử phạt bổ sung đã vượt con số 214 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ – một trong những mặt trận cam go nhất hiện nay – lực lượng chức năng cũng đã kiểm tra, phát hiện hơn 200 vụ vi phạm và tiến hành xử lý nghiêm hơn 120 vụ. Những con số cơ học này một mặt phản ánh sự vào cuộc quyết liệt, không mệt mỏi của các lực lượng chuyên trách như Quản lý thị trường, Công an, Thanh tra chuyên ngành; mặt khác, nó cũng là hồi chuông cảnh báo cho thấy tính chất ngày càng tinh vi, quy mô lớn và diễn biến phức tạp của tội phạm gian lận thương mại trong giai đoạn hiện nay.
Hàng giả giờ đây không còn bó hẹp ở những mặt hàng xa xỉ phẩm như túi xách, đồng hồ hiệu, mà đã len lỏi vào từng ngõ ngách của đời sống, từ những mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, mỹ phẩm, thuốc chữa bệnh, cho đến vật tư nông nghiệp, linh kiện điện tử. Sự nguy hại của hàng giả không chỉ dừng lại ở việc gây thất thu ngân sách hay thiệt hại kinh tế cho doanh nghiệp bị làm nhái thương hiệu, mà nguy hiểm hơn, nó đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người dân và làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào môi trường pháp lý tại Việt Nam.
Phương thức tinh vi: Khi hàng giả “lên sàn” công nghệ và thách thức ẩn danh
Nếu như trước đây, hàng giả, hàng lậu thường được tập kết tại các kho bãi vùng biên giới, sau đó xé lẻ và bày bán công khai tại các chợ truyền thống, các cửa hàng tạp hóa thì nay, cục diện đã thay đổi hoàn toàn. Sự phát triển vũ bão của công nghệ số, internet băng thông rộng và các sàn thương mại điện tử (TMĐT), mạng xã hội (Facebook, TikTok, Zalo) đã vô tình trở thành “lá chắn” hoàn hảo cho các đối tượng kinh doanh bất chính.
Các đối tượng không cần mở cửa hàng, không cần kho bãi cố định ở trung tâm. Họ tận dụng các căn hộ chung cư cao cấp, các nhà trọ nằm sâu trong ngõ hẻm hoặc các kho hàng ở vùng ngoại ô hẻo lánh làm nơi chứa hàng. Việc giao dịch, chốt đơn hoàn toàn diễn ra trên không gian mạng thông qua các buổi phát trực tiếp (livestream) thu hút hàng vạn lượt xem. Tại đây, bằng những lời quảng cáo có cánh, kỹ thuật giật tít, giảm giá sốc, những mặt hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng thế giới được bán với giá chỉ bằng một phần mười giá trị thật.
Thách thức lớn nhất đối với các lực lượng chức năng trong cuộc chiến chống hàng giả công nghệ cao chính là tính ẩn danh và khả năng xóa dấu vết nhanh chóng. Người bán hàng có thể dễ dàng lập hàng trăm tài khoản ảo, sử dụng sim rác, địa chỉ IP giả. Khi bị phát hiện hoặc có dấu hiệu bị kiểm tra, họ chỉ cần một nút bấm là có thể xóa toàn bộ cửa hàng ảo, ẩn bài viết và tẩu tán tang vật. Quy trình vận chuyển cũng được tối ưu hóa thông qua các đơn vị chuyển phát nhanh công nghệ. Hàng hóa được đóng gói kín, ghi tên người gửi giả, khiến lực lượng Quản lý thị trường rất khó phát hiện và bắt giữ khi hàng đang trên đường vận chuyển.
Sự bùng nổ của mô hình “Dropshipping” và bán hàng xuyên biên giới càng khiến việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý trở nên mơ hồ. Nhiều đối tượng tại Việt Nam chỉ làm trung gian chạy quảng cáo, chốt đơn, còn hàng hóa được đóng gói và gửi thẳng từ các kho hàng nước ngoài về tay người tiêu dùng. Điều này đặt ra một bài toán hóc búa, đòi hỏi các cơ quan quản lý không thể duy trì tư duy kiểm tra kiểu truyền thống mà phải thay đổi toàn diện về cả công cụ lẫn phương thức tiếp cận.
Siết chặt hành lang pháp lý: “Gọng kìm” từ Nghị định số 174/2026/NĐ-CP
Nhận diện rõ những lỗ hổng pháp lý trên không gian mạng, Chính phủ đã ban hành hành lang pháp lý mới nhằm siết chặt quản lý, đưa hoạt động kinh doanh trực tuyến vào khuôn khổ. Bước ngoặt lớn nhất chính là Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Đây được coi là “gọng kìm” pháp lý mạnh mẽ, giáng một đòn chí mạng vào tư tưởng “kiếm tiền bất chính từ việc ẩn danh trên mạng”.
Một trong những điểm mới đột phá của Nghị định 174/2026/NĐ-CP là quy định bắt buộc các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội phải thực hiện định danh, xác thực danh tính đối với tất cả những người tham gia livestream bán hàng trước khi cấp quyền phát trực tiếp. Người bán hàng buộc phải cung cấp đầy đủ thông tin căn cước công dân, mã số thuế và các giấy tờ chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. Quy định này nhằm xóa bỏ triệt để tình trạng “tài khoản ảo, hàng giả thật” tồn tại suốt nhiều năm qua.
Bên cạnh đó, nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của người bán trên môi trường số: Phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về nguồn gốc xuất xứ, chất lượng, công dụng, giá bán công khai, cũng như các chương trình khuyến mại và chính sách bảo hành sản phẩm. Mọi hành vi quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng sản phẩm (đặc biệt là thực phẩm chức năng, mỹ phẩm) sẽ bị xử phạt ở khung cao nhất, thậm chí có thể bị tước giấy phép hoạt động vĩnh viễn hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan công an truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.
Không chỉ dừng lại ở người bán, Nghị định 174/2026/NĐ-CP còn gắn trách nhiệm liên đới đối với các chủ sàn TMĐT và các công ty chuyển phát, logistics. Nếu các đơn vị này buông lỏng quản lý, tiếp tay hoặc biết có hành vi kinh doanh hàng giả trên nền tảng/dịch vụ của mình mà không chủ động ngăn chặn, phối hợp xử lý thì sẽ phải chịu các chế tài xử phạt cực kỳ nghiêm khắc. Hành lang pháp lý mới này kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, tạo dựng môi trường kinh doanh số lành mạnh, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng và lập lại trật tự kỷ cương thương mại.
Giải pháp đồng bộ và cuộc chiến dài hơi của toàn xã hội
Để tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” thực sự đi vào đời sống và mang lại hiệu quả bền vững, việc chỉ trông chờ vào việc xử phạt của cơ quan chức năng là chưa đủ. Cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại đòi hỏi một chiến lược tổng thể, đồng bộ với sự tham gia của “3 nhà”: Nhà nước (cơ quan quản lý) – Nhà doanh nghiệp – Nhà tiêu dùng.
Về phía các cơ quan quản lý: Cần tiếp tục tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin liên thông giữa các lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Hải quan, Thuế và Ban chỉ đạo 389 các cấp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu lớn (Big Data) để theo dõi hành vi, phân tích rủi ro đối với các tài khoản kinh doanh lớn trên mạng là bắt buộc. Đồng thời, cần nâng cao năng lực nghiệp vụ, trang bị các thiết bị kiểm định nhanh cho lực lượng tuyến đầu để kịp thời phát hiện hàng giả ngay tại hiện trường.
Về phía doanh nghiệp: Các doanh nghiệp không thể mãi đứng ngoài cuộc hoặc giữ tâm lý “chờ đợi” cơ quan chức năng đến giải cứu. Doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ quyền SHTT, liên tục cải tiến mẫu mã và quan trọng nhất là chủ động áp dụng các giải pháp công nghệ cao để tự bảo vệ sản phẩm của mình. Khi phát hiện sản phẩm bị làm giả, làm nhái, doanh nghiệp cần lập tức phối hợp, cung cấp thông tin, chứng cứ cho cơ quan điều tra để kịp thời xử lý, bảo vệ uy tín thương hiệu.
Về phía người tiêu dùng: Thay đổi thói quen mua sắm là yếu tố then chốt để triệt tiêu nguồn sống của hàng giả. Người tiêu dùng cần kiên quyết nói không với các mặt hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn chứng từ hợp pháp. Hãy là một người tiêu dùng thông thái bằng cách trang bị cho mình kiến thức nhận diện hàng thật – hàng giả và chủ động sử dụng các công cụ kiểm tra thông minh trước khi quyết định xuống tiền mua sản phẩm.
Giải pháp ứng dụng Công nghệ: Tem chống hàng giả Smartcheck – “Lá chắn thép” bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng
Trong bối cảnh công nghệ làm giả ngày càng tinh vi, các phương pháp nhận biết bằng mắt thường thông qua bao bì hay các loại tem giấy thông thường đã hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Để giải quyết triệt để bài toán này, việc ứng dụng công nghệ mã hóa số là xu hướng tất yếu. Và hiện nay, giải pháp sử dụng tem chống hàng giả Smartcheck đang được đánh giá là giải pháp đột phá, là “lá chắn thép” bảo vệ toàn diện lợi ích của cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.
Tem chống hàng giả Smartcheck không đơn thuần là một miếng dán nhãn thông thường, mà là một hệ thống giải pháp công nghệ cao ứng dụng mã QR Code độc nhất (QR Code biến đổi – Dynamic QR Code). Mỗi con tem được xuất bản ra thị trường đều sở hữu một mã định danh duy nhất và hoàn toàn khác biệt, được quản lý chặt chẽ trên hệ thống máy chủ điện toán đám mây bảo mật cao.
Đối với người tiêu dùng, quy trình xác thực sản phẩm chưa bao giờ dễ dàng và nhanh chóng đến thế. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, người mua tiến hành cào lớp phủ bạc trên bề mặt tem, quét mã QR thông qua ứng dụng Smartcheck hoặc các ứng dụng quét mã phổ biến. Ngay lập tức, hệ thống sẽ trả về kết quả xác thực: Sản phẩm có phải là hàng chính hãng hay không, đi kèm các thông tin chi tiết về nhà sản xuất, hạn sử dụng, số seri và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Nếu mã QR đó đã bị sao chép và quét nhiều lần trước đó, hệ thống sẽ ngay lập tức đưa ra cảnh báo nguy cơ hàng giả, giúp người tiêu dùng dừng ngay quyết định mua hàng, tránh tiền mất tật mang.
Đối với doanh nghiệp, tem chống hàng giả Smartcheck mang lại những giá trị vượt trội mang tính chiến lược:
Chống giả tuyệt đối: Nhờ công nghệ mã hóa ma trận dữ liệu, việc làm giả bản thân con tem Smartcheck là điều không thể thực hiện được.
Quản trị dòng sản phẩm và chống tràn hàng: Hệ thống giúp doanh nghiệp theo dõi chính xác đường đi của sản phẩm từ kho sản xuất, qua các nhà phân phối, đại lý cho đến tận tay người tiêu dùng cuối cùng. Điều này giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng lấn vùng, tràn hàng giữa các đại lý.
Số hóa quy trình bảo hành (Bảo hành điện tử): Tích hợp tính năng kích hoạt bảo hành ngay khi khách hàng quét mã xác thực sản phẩm. Doanh nghiệp cắt giảm được tối đa chi phí in ấn thẻ bảo hành giấy và quản lý dữ liệu khách hàng một cách trực quan, chính xác.
Kênh Marketing trực tiếp và hiệu quả: Thông qua trang hiển thị kết quả quét tem, doanh nghiệp có thể lồng ghép các chương trình khuyến mại, giới thiệu sản phẩm mới, khảo sát ý kiến khách hàng, từ đó gia tăng tỷ lệ chuyển đổi và thấu hiểu hành vi người tiêu dùng sâu sắc hơn.
Cuộc chiến bài trừ hàng giả, gian lận thương mại dưới tinh thần “không có vùng cấm” của Chính phủ chắc chắn sẽ còn kéo dài và nhiều thách thức. Việc chủ động trang bị công nghệ bảo vệ thương hiệu như giải pháp tem chống hàng giả Smartcheck không chỉ là lời khẳng định cho uy tín, trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng, mà còn là bước đi chiến lược góp phần cùng toàn xã hội đẩy lùi vấn nạn hàng giả, xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, bền vững và thịnh vượng.
Trong bối cảnh hàng giả hàng nhái ngày càng tinh vi, giải pháp chống hàng giả Smartcheck mang đến công nghệ tiên tiến giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả. Tem chống hàng giả Smartcheck sử dụng mã QR code phủ cào – một giải pháp bảo mật cao, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra sản phẩm chính hãng chỉ với một thao tác quét mã trên điện thoại di động.
Đặc biệt, tem được in trực tiếp từ Nhà in Bộ Công An, với tem chống hàng giả bộ công an đảm bảo chất lượng và tính bảo mật cao, giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu khỏi hàng giả, hàng nhái một cách tối ưu.