Ngày 25/9, phiên tòa xét xử sơ thẩm 29 bị cáo trong vụ án liên quan đến Công ty cổ phần Dược quốc tế Rance Pharma, Công ty cổ phần Dược dinh dưỡng Hacofood Group và một số đơn vị liên quan bước vào phần tranh luận. Đại diện Viện kiểm sát đã nêu quan điểm luận tội, đồng thời đề nghị mức hình phạt đối với từng bị cáo. Vụ án tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ hàng giả trong lĩnh vực thực phẩm, đặc biệt đối với các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
Đề nghị tổng mức án 30 năm tù đối với hai bị cáo chính
Theo nội dung được công bố tại phiên tòa, Viện kiểm sát cho rằng các chứng cứ được thẩm tra, lời khai của những người tham gia tố tụng và các tài liệu trong hồ sơ có đủ căn cứ để xác định hành vi của 29 bị cáo như cáo trạng đã truy tố. Các bị cáo bị xét xử với nhiều nhóm tội danh khác nhau, trong đó có sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Đáng chú ý, hai bị cáo Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà được xác định giữ vai trò quan trọng trong hoạt động của các doanh nghiệp liên quan đến vụ án. Viện kiểm sát đề nghị tổng hợp hình phạt đối với mỗi bị cáo là 30 năm tù.
Đối với Vũ Mạnh Cường, Viện kiểm sát đề nghị mức án từ 18 đến 19 năm tù về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; từ 13 đến 14 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và từ 8 đến 9 năm tù về tội đưa hối lộ.
Hoàng Mạnh Hà bị đề nghị từ 15 đến 16 năm tù về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; từ 8 đến 9 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và từ 8 đến 9 năm tù về tội đưa hối lộ. Tổng hợp hình phạt, Viện kiểm sát đề nghị mức án 30 năm tù đối với bị cáo này.
Đối với Đặng Trung Kiên, Phó Giám đốc Công ty Rance Pharma và Hacofood, mức án được đề nghị là 11-12 năm tù về tội sản xuất, buôn bán hàng giả và 6-7 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Tổng hợp hình phạt, bị cáo này được đề nghị từ 17 đến 19 năm tù.
Hồ Sỹ Ý, người quản lý nhà máy và phụ trách sản xuất tại các doanh nghiệp liên quan, bị đề nghị mức án từ 11 đến 12 năm tù về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.
Vụ án đặc biệt đáng chú ý vì liên quan sản phẩm dinh dưỡng
Điểm khiến vụ án nhận được sự quan tâm lớn là các sản phẩm bị điều tra liên quan đến nhóm thực phẩm dinh dưỡng, trong đó có sản phẩm được giới thiệu dành cho trẻ sơ sinh và phụ nữ mang thai.
Trước đó, Bộ Công an từng thông tin về việc thu giữ 84 loại sản phẩm sữa bột trong quá trình điều tra vụ án tại Rance Pharma và Hacofood. Trong số này, 12 sản phẩm được xác định có một số chỉ tiêu chất lượng chính đạt dưới 70% so với mức công bố và được xác định là hàng giả về chất lượng theo quy định. Cơ quan chức năng đồng thời khuyến cáo người dân không sử dụng các sản phẩm đã được xác định là hàng giả và thận trọng với những sản phẩm còn đang được điều tra.
Với các sản phẩm liên quan trực tiếp đến dinh dưỡng, việc kiểm soát nguồn gốc và chất lượng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến thương hiệu, giá bán mà còn cần có khả năng kiểm tra thông tin sản phẩm trước khi quyết định mua.
Trong bối cảnh thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm giả, nhái hoặc không bảo đảm chất lượng, tem chống hàng giả được xem là một trong những công cụ hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng nhận diện sản phẩm. Tuy nhiên, tem chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ với hệ thống truy xuất, quản lý sản phẩm và kiểm soát phân phối.
Trách nhiệm của doanh nghiệp trong kiểm soát sản phẩm
Theo quan điểm luận tội được Viện kiểm sát nêu tại phiên tòa, hành vi của các bị cáo thuộc trường hợp nghiêm trọng, trong đó những người giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, đứng đầu doanh nghiệp hoặc trực tiếp chỉ đạo, điều hành cần được xem xét trách nhiệm ở mức nghiêm khắc.
Vụ án cũng cho thấy việc kiểm soát chất lượng sản phẩm không thể chỉ dừng ở khâu sản xuất. Một sản phẩm khi đưa ra thị trường cần được kiểm soát từ nguyên liệu, quy trình sản xuất, đóng gói, công bố chất lượng đến lưu thông và phân phối.
Đối với những mặt hàng thiết yếu như sữa và thực phẩm dinh dưỡng, người tiêu dùng thường khó nhận biết bằng mắt thường nếu sản phẩm có vấn đề về chất lượng. Vì vậy, việc ứng dụng tem chống hàng giả kết hợp mã xác thực điện tử, thông tin truy xuất nguồn gốc và hệ thống quản lý dữ liệu có thể giúp tăng thêm một lớp kiểm soát trong quá trình lưu thông hàng hóa.
Doanh nghiệp có thể tham khảo các giải pháp tem chống hàng giả phù hợp với đặc điểm sản phẩm, đồng thời xây dựng quy trình xác thực để khách hàng có thể kiểm tra thông tin một cách thuận tiện.
Những bị cáo khác bị đề nghị mức án khác nhau
Ngoài hai bị cáo được đề nghị mức án tổng hợp 30 năm tù, nhiều bị cáo khác cũng bị đề nghị các mức hình phạt khác nhau tùy theo vai trò và hành vi được xác định trong vụ án.
Đối với nhóm bị cáo liên quan đến hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Viện kiểm sát đề nghị Nguyễn Thu Thủy, Kế toán trưởng Công ty Rance Pharma và Hacofood, mức án từ 5 đến 6 năm tù. Nguyễn Thị Mai Hương bị đề nghị từ 4 đến 5 năm tù; Nguyễn Thành Luân từ 5 đến 6 năm tù và Nguyễn Hữu Việt từ 3 đến 4 năm tù. Một số bị cáo khác trong nhóm này được đề nghị mức án từ 18 tháng đến 6 năm tù tùy vai trò.
Đối với bị cáo Phạm Thị Hương, Trưởng phòng phát triển sản phẩm của Rance Pharma và Hacofood, Viện kiểm sát đề nghị từ 30 đến 36 tháng tù về tội đưa hối lộ.
Ở nhóm bị cáo bị truy tố về tội nhận hối lộ, Bùi Đinh Thị Dinh, cựu Giám đốc Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình cũ, bị đề nghị từ 15 đến 16 năm tù. Bùi Thị Trang bị đề nghị từ 5 đến 6 năm tù.
Đối với nhóm môi giới hối lộ, Phạm Gia Khải bị đề nghị từ 36 đến 42 tháng tù, Nguyễn Văn Quân từ 4 đến 5 năm tù và Nguyễn Văn Hòa từ 30 đến 36 tháng tù nhưng được đề nghị cho hưởng án treo.
Riêng Bùi Quốc Hưng, cựu cán bộ công an, bị đề nghị từ 12 đến 13 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Cảnh báo từ câu chuyện kiểm soát hàng hóa
Từ vụ án, vấn đề kiểm soát hàng hóa trước khi đến tay người tiêu dùng tiếp tục được đặt ra. Đặc biệt với nhóm sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, việc xác minh nguồn gốc và chất lượng cần được thực hiện thường xuyên.
Đối với người mua, việc lựa chọn sản phẩm tại các địa chỉ phân phối rõ ràng, kiểm tra thông tin trên bao bì, hóa đơn và nguồn gốc sản phẩm là những bước cần thiết. Khi doanh nghiệp sử dụng tem chống hàng giả, người tiêu dùng cũng nên thực hiện thao tác xác thực theo hướng dẫn của nhà sản xuất thay vì chỉ dựa vào hình thức bên ngoài của tem.
Một hệ thống tem chống hàng giả hiện đại có thể được thiết kế với mã định danh riêng cho từng sản phẩm. Khi người dùng quét hoặc xác thực, hệ thống có thể cung cấp những thông tin cần thiết do doanh nghiệp thiết lập, qua đó hỗ trợ phát hiện những dấu hiệu bất thường trong quá trình lưu thông.
Tuy nhiên, tem không phải yếu tố duy nhất để bảo đảm chất lượng sản phẩm. Việc chống hàng giả cần được triển khai đồng bộ với quản lý sản xuất, kiểm nghiệm chất lượng, quản lý đại lý, kiểm soát kho hàng và giám sát thị trường.
Tăng cường giải pháp xác thực hàng hóa
Trong bối cảnh thương mại điện tử và các kênh bán hàng trực tuyến phát triển, người tiêu dùng ngày càng có nhu cầu kiểm tra sản phẩm trước khi sử dụng. Điều này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc xây dựng các phương thức xác thực đơn giản, dễ sử dụng và phù hợp với môi trường số.
Tem chống hàng giả SmartCheck là một giải pháp có thể được doanh nghiệp tham khảo khi xây dựng hệ thống nhận diện và xác thực sản phẩm. Việc kết hợp tem chống hàng giả với công nghệ xác thực giúp doanh nghiệp tăng khả năng quản lý sản phẩm trên thị trường, đồng thời hỗ trợ người tiêu dùng có thêm cơ sở kiểm tra hàng hóa.
Doanh nghiệp quan tâm đến giải pháp tem chống hàng giả có thể tìm hiểu thêm các phương án triển khai tại: tem chống hàng giả SmartCheck.
Bài học về trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng
Vụ án Rance Pharma và Hacofood không chỉ là câu chuyện pháp lý đối với các bị cáo mà còn đặt ra vấn đề về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Đối với người tiêu dùng, đặc biệt là những gia đình có trẻ nhỏ hoặc phụ nữ mang thai, việc lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng cần được thực hiện thận trọng. Những thông tin như nguồn gốc, đơn vị sản xuất, đơn vị phân phối, hạn sử dụng và tình trạng xác thực sản phẩm cần được kiểm tra trước khi sử dụng.
Ở góc độ doanh nghiệp, việc đầu tư vào tem chống hàng giả, truy xuất nguồn gốc và quản lý chuỗi phân phối không chỉ nhằm hạn chế nguy cơ hàng giả mà còn góp phần xây dựng cơ chế kiểm soát sản phẩm trên thị trường.
Phiên tòa hiện mới dừng ở giai đoạn tranh luận và mức hình phạt được nêu trong bài là mức Viện kiểm sát đề nghị. Phán quyết cuối cùng thuộc thẩm quyền của Hội đồng xét xử.
Từ những diễn biến được công bố, vụ án tiếp tục cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp, tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm và chủ động ứng dụng các giải pháp tem chống hàng giả trong quá trình đưa sản phẩm đến người tiêu dùng. Đây cũng là một trong những biện pháp góp phần xây dựng thị trường minh bạch, hạn chế nguy cơ hàng giả và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người mua.